سيد جلال مصطفوى كاشانى
449
مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى )
محمد حسين خان ، كه يكى از اطباى مشهور قرن دوازدهم هجرى بوده است ، نقل كرديم و خلاصه آن ، اين است : پزشك بايد براى درمان بيماران ، همواره ، به تحقيق مشغول باشد و چه با مشاهده و تجربه شخصى ، چه با مطالعه كتب پزشكى و چه با مذاكرهء و بحث و مشورت با استادان ماهر و پزشكان حاذق ، در راه تكميل معلومات پزشكى خود گام بردارد و خلاصه آنكه تنها پزشك معالج نباشد بلكه محقق هم باشد . شايد بسيارى از كسانى كه اين نوشته را مىخوانند ، تعجب كنند و با خود بگويند كه دانش پزشكى از يك سو بر محكمترين اصول ، موازين ، قواعد و قوانين فيزيك ، شيمى ، فيزيولوژى و بيولوژى طرحريزى و بنيانگذارى شده است و از سوى ديگر ، پزشكان پس از فراغت از تحصيلات دانشگاهى ، عملا آنچه خوانده و در بيمارستانها به مشاهده و تجربه دريافته و تكميل كردهاند ، طبق معمول در مورد بيماران به كار مىبرند و حتى به اين هم اكتفا نمىكنند و كموبيش ، به مطالعهء كتابهايى مىپردازند و خود را در جريان تازهترين اطلاعات پزشكى جهان قرار مىدهند ، بنابراين ديگر چه نيازى به اين هست كه در علم اخلاق پزشكى ، نسبت به اين موضوع يادآورى و تأكيد شود . در جواب بايد گفت ، منظور از تحقيق پزشكى ، اين نيست كه يك پزشك دايما از آخرين مطالعات و اكتشافات پزشكى آگاه باشد و تازهترين كتابهاى كلاسيك و غير كلاسيك را بخواند و طبق آنچه در همه جاى جهان ، براى درمان بيماران معمول است ، عمل كند ؛ بلكه مفهوم واقعى تحقيقات طبى از لحاظ علم اخلاق پزشكى ، اين است كه هر پزشك شخصا بايد در درستى و نادرستى مطالبى كه جهان پزشكى به او عرضه مىكند ، تحقيق كند و چشم و گوش بسته تسليم گفتهها و نوشتههاى طبى نشود هرچند اين گفتهها و نوشتهها از طرف بزرگترين و مشهورترين استادان پزشكى معاصر باشد ، بلكه با مطالعات شبانهروزى و تحقيقات پىگير خود دايما در ميان انبوه مطالعات علمى ، به كنجكاوى و موشكافى بپردازد و هرگاه در بررسىهاى خود استنباط كند كه حتى مشهورترين دانشمند معاصر ، آن هم در رايجترين اصل علمى زمان دچار اشتباه است ، با تمام قوا و با صداى بلند ، همه جا اعلام كند و همكاران خود را به چنين شيوه و روش تحقيقى ، تشجيع و تحريك كند .